Reinaert de Vos

1569928_w800

Samenvatting

Het verhaal begint rond Pinksteren, als koning Nobel de leeuw zijn vazallen bij elkaar roept om een hofdag te houden. Het doel van een hofdag is om orde en vrede in het rijk te behouden en eventueel te bevestigen. Maar Reinaert, één van de belangrijke vazallen, is niet aanwezig op deze hofdag.

Al snel wordt duidelijk waarom Reinaert niet aanwezig is. Veel edelen hebben namelijk een klacht over Reinaert.

Grimbeert de das neemt het voor Reinaert op. Hij is zijn neef. Hij zegt dat het niet eerlijk is dat er zo over Reinaert gesproken wordt. Reinaert zou namelijk heel wat klachten tegen de andere edelen in kunnen brengen. Ook weet Grimbeert een aantal klachten te weerleggen. Reinaert zou nu als kluizenaar leven en geen vlees meer eten. In eerste instantie lijkt het erop dat Grimbeert gelijk krijgt, maar dan komt er een lijkstoet voorbij met het lichaam van Coppe de kip. Cantecleer de haan vertelt hoe Reinaert zijn dochter Coppe zou hebben gedood. Het is algemeen bekend dat vossen en kippen vijanden zijn van elkaar.

Nadat Coppe begraven is, komen de edelen bij elkaar en adviseren koning Nobel om Reinaert voor het gerecht te dragen zodat hij veroordeeld kan worden. Bruun de beer wordt als eerste aangewezen om Reinaert te gaan dagvaarden. Reinaert is hem echter te snel af, hij maakt handig gebruik van de vraatzucht van de beer. Hij weet dat beren dol zijn op honing. Bruun zet zijn fatsoensnormen opzij en kan zijn vraatzucht niet meer in bedwang houden.

Nadat Bruun teruggekeerd is naar het hof, wordt Tibeert de kater op pad gestuurd om Reinaert te dagvaarden. Ook bij Tibeert weet Reinaert een list te verzinnen en maakt gebruik van de vraatzucht van de kater. Reinaert lokt hem in de val door hem vette muizen te beloven in de schuur van de pastoor.

Na de derde oproep verschijnt Reinaert pas aan het hof. Daar werd hij tot de strop veroordeeld. Maar dan haalt hij weer een stunt uit. Hij belooft de hebzuchtige koning een grote schat in de toekomst en betrekt hem bij zijn list. Reinaert beschuldigt Bruun en Isengrijn van samenzwering tegen koning Nobel.

Het plan van Reinaert zit goed in elkaar. Hij betrekt zijn vader en neef Grimbeert in het complot. Op deze manier schendt hij de erecode: dat je elkaar nooit verraadt. Reinaert wordt in ere hersteld en Isengrijn en Bruun worden gevangen gezet. Daarna gaat Reinaert op pelgrimstocht. Reinaert zegt dat hij eigenlijk een pelgrimstas en een paar extra schoenen kan gebruiken. Dit verzoek wordt meteen ingewilligd: de tas wordt gemaakt van een stuk huid van Bruun en voor de schoenen wordt het vel van Isengrijns voorpoten en Hersints, zijn vrouw, achterpoten gestroopt. Voordat Reinaert op reis ging, zou hij eerst nog langs huis gaan. Cuwaert de haas en Belijn zullen hem daarbij vergezellen, omdat dat ‘zulke oprechte dieren zijn’ en omdat Reinaert maar moeilijk afscheid van ze kan nemen.

Reinaert onthoofd Cuwaert en bewaart het hoofd in de pelgrimstas. Hij geeft de tas aan Belijn en zegt dat hij er niet in mag kijken tot hij weer bij de koning is. Reinaert neemt dan afscheid van Belijn.

Zodra koning Nobel het hoofd ziet van Cuwaert begrijpt hij dat Reinaert hem in de maling genomen heeft en dat er helemaal geen schat is. Hij had zich moeten houden aan het middeleeuwse spreekwoord ‘ eer is beter dan goud‘.

Thema

Kritiek op de maatschappij. In het verhaal wordt kritiek gegeven op de maatschappij, op de geestelijkheid, op het rechtssysteem en op het gezag van de koning. De maatschappij zit vol corruptie, schijnheiligheid en winstbejag.

Topos

Een topos is een vast motief dat in de literatuur regelmatig terugkeert. In de proloog zijn verschillende topoi aan te wijzen:

  1. Vermelden van vroeger werk. “Willem, die Madocke maakte.”
  2. Vermelden van moeite waaronder het werk tot stand is gekomen. “Daar hij dikken omme waakte.” / “Wat hem dikwijls z’n nachtrust kostte.”
  3. Vermelden van eerdere pogingen zonder het door de auteur gewenste resultaat. “Dat die avonture van Reinaerde in Dietse ongemaket belven. Die Aernout niet hevet vulschreven.” / “Dat van de avontuurlijke geschiedenis van Reinaert niet eerder een Nederlandse vertaling voltooid is;”

Begrippen

Topos: vast motief dat in de literatuur regelmatig terugkeert (meervoud: topoi)

 Video

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.